Perskamer

Persoverzicht najaar 2011

Kabinet laat recreatie en toerisme versloffen

Koerswijziging VVV’s op de Veluwe

Veluws Bureau voor Toerisme in het nieuws

Persoverzicht juli/augustus

Persoverzicht juni

Overzicht april/mei

Liberation Route op bijna vijftig locaties te beleven

De Liberation Route vertelt over gebeurtenissen tijdens en na Operatie Market Garden en het Rijnland-offensief in 1944 en 1945. Op dinsdag 19 april namen burgemeester Krikke van Arnhem en burgemeester Van der Knaap van Ede 26 nieuwe 'luisterplekken' op de Veluwe en in de regio Arnhem Nijmegen in gebruik. De opening werd opgeluisterd door parachutisten die even daarvoor op de Ginkelse Heide waren geland. Iedere 'luisterplek' is gemarkeerd met een veldkei, waar een drietalig hoorspel te beluisteren is. Dat vertelt op indringende wijze over de gebeurtenissen op die plek. Voor acht historische locaties zijn lesbrieven gemaakt voor het onderwijs. Tevens zijn er gratis brochures verkrijgbaar bij de lokale VVV's  met overzichten van luisterplekken, oorlogsbegraafplaatsen, musea en monumenten in de regio. Ook de website www.liberationroute.com is vernieuwd.

De Liberation Route telt nu 49 historische locaties en hoorspelen. Bijvoorbeeld over de bevrijding van Apeldoorn, de evacuatie van Ouwehands Dierenpark en de start van Operatie Veritable bij Groesbeek. Alle veldkeien bevatten een drietalig infopaneel om 'toevallige' passanten te attenderen op wat eens op die plek gebeurde. De luisterverhalen zijn met een eigen MP3, iPod, of mobiel te beluisteren en kunnen voor het bezoek gratis worden gedownload vanaf www.liberationroute.com. Met de nieuwste generatie mobiele telefoons kan dit ook direct bij de veldkeien. De nieuwe verhalen zijn tevens te beluisteren via telefoonnummer 0900-5423728 (€ 1,- per gesprek).

Lesbrieven voor het onderwijs
Het basis- en voortgezet onderwijs toont veel belangstelling voor gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarom heeft EDU-ART speciale lesbrieven gemaakt rond de Liberation Route. De lespakketten over de luchtlandingen op de Ginkelse Heide, de Slag om Arnhem en de Nijmeegse verzetsheld Jan van Hoof kunnen nu al gratis worden gedownload vanaf www.liberationroute.com. Er volgen nog lesbrieven over de Betuwe, de evacuatie van Millingen aan de Rijn, Landgoed Avegoor bij Ellecom, de Canadese bevrijders van Apeldoorn en het Verscholen Dorp bij Vierhouten.

Europa in
Het enthousiasme voor de Liberation Route is groot. Ook Zuid-Engeland, Parijs, de Ardennen, Noord-Brabant en Berlijn willen aansluiten bij het succesvolle concept. Daarmee wordt de volledige route die de bevrijders in 1944 en 1945 hebben afgelegd straks in samenhang gepresenteerd.

Overzicht van de 26 nieuwe Liberation Route luisterplekken op de Veluwe en in de regio Arnhem-Nijmegen

Luisterplek 24 - Dieren - Brug naar de vrijheid
De sluiskolk tussen Spankeren en Dieren was dè plek waar de inwoners van Dieren op 16 april 1945 samen met geallieerden de aftocht van de laatste bezetters vierden. Pantservoertuigen met juichende jeugd rolden over een noodbrug die was aangelegd door de bevolking. Na jaren van bezetting was de bevrijding van Dieren een feit. De Veluwe zou niet lang daarna volgen.

Luisterplek 25 - Wolfheze - Luchtlandingen
De weilanden bij Wolfheze liggen gunstig voor de geallieerde luchtlandingen. De Geallieerden vermoeden Duitse troepen in de psychiatrische inrichting en besluiten die te bombarderen. Drie verwoestende bommenregens teisteren op 17 september 1944 de lokale bevolking voordat er zweefvliegtuigen met bevrijders aan de horizon verschijnen.

Luisterplek 26 - Arnhem - Urquhart dood gewaand
Generaal-majoor Urquhart en brigade-generaal Lathbury zijn op 18 september 1944 de twee belangrijkste commandanten tijdens de Slag om Arnhem. Slecht radiocontact frustreert Urquhart dermate dat hijzelf poolshoogte wil nemen van de opmars van zijn troepen. Hij komt daarbij midden in de vuurlinies terecht en moet een huis binnen vluchten. Zijn troepen wanen hem dood.

Luisterplek 27 - Arnhem - Een ravage
De zondagsrust is op 17 september 1944 al twee keer door het luchtalarm verstoord, maar steeds was het loos alarm. De mensen zijn dan ook gewoon ter kerke gegaan als plotseling opnieuw het luchtalarm klinkt. De kerkgangers weten nog niets van de dingen die gaan komen deze dag. Niet veel later worden de Duitse kazernes in Arnhem gebombardeerd en vallen er ook burgerslachtoffers.

Luisterplek 28 - Arnhem - Een dak boven je hoofd
De museumgebouwen van het Nederlands Openluchtmuseum bieden in september 1944 onderdak aan Arnhemmers die de binnenstad ontvluchten tijdens de strijd om de brug. Na de Slag om Arnhem wordt de stad ontruimd en komen er nòg honderden mensen bij. Het is schikken en slikken, maar op een gegeven moment kan er toch ècht niemand meer bij.

Luisterplek 29 - Deelen - Deelen en Diogenes
Vliegveld Deelen was één van de grootste Duitse vliegvelden in Nederland. Weinig mensen weten dat een klein eindje verderop een ander indrukwekkend Duits overblijfsel uit de Tweede Wereldoorlog staat. Diogenes; een enorme bunker van 40 bij 60 meter, ruim 16 meter hoog en muren van 3 tot 4 meter dik. Deze bunker wordt in het najaar 1943 door de Duitsers in gebruik genomen voor de luchtverdediging. 

Luisterplek 30 - Randwijk - De Britten overrompeld
Na felle gevechten hebben de strijdende partijen tijd nodig om te hergroeperen, om de doden te begraven en de gewonden te verzorgen. In de gevechtspauze van 26 tot 29 september 1944 zetten de Duitsers een tegenaanval in en proberen de Britten die inmiddels tot aan Randwijk zijn opgerukt, te overrompelen.

Luisterplek 31 - Elst - De sleutel tot succes
In september 1944 stuiten de geallieerden tijdens hun opmars naar Arnhem bij Elst op zware Duitse tegenstand. Het gebied tussen de rivieren is moeilijk toegankelijk voor tanks. Al die dijken, slootjes en boomgaarden staan een snelle opmars in de weg. Zowel de Duitsers als de Britten zien in het bezit van het dorp Elst de sleutel tot succes. Een dagenlange, hevige strijd is dan ook het gevolg.

Luisterplek 32 - Lent - Manneneiland
Nauwelijks zijn de bewoners van de Betuwe door de aanhoudende gevechten geëvacueerd of de Duitsers blazen de dijk bij Driel op. Het koude rivierwater stroomt met geweld de polder in. Omgeven door water verzorgen de achtergebleven bewoners wekenlang zo goed als kan hun vee. Omdat er officieel geen vrouwen en kinderen meer wonen, wordt het gebied al gauw 'Manneneiland' genoemd.

Luisterplek 33 - Millingen aan de Rijn - Uittocht
De Millingse bevolking kan het zich niet voorstellen dat zij misschien ook moet evacueren. De dorpelingen zijn er dan ook totaal niet op voorbereid als op 18 oktober 1944 het Duitse bevel tot evacuatie komt en iedereen binnen 24 uur zijn spullen moet pakken en huis en haard moet achterlaten. Waar kunnen ze heen en wie zorgt er voor het vee? Hoe lang zullen ze wegblijven?

Luisterplek 34 - Tolkamer - Pauke pauke
In  dit land van 'Waoter en Wiend' liggen de oorlogsgraven van zeven Britse vliegeniers. Gesneuveld in juni 1944. In het  luchtruim woedde toen een felle strijd tussen Duitse nachtjagers en Britse bommenwerpers. Meer dan 6.000 geallieerde en Duitse vliegtuigen vonden hun einde in Nederland. Achter elk drama schuilt een bijzonder verhaal.

Luisterplek 35 - Heumen - Brug nummer 7
Voor de geallieerde opmars zijn bruggen van het grootste belang. De Molenhook-bridge, zoals de Amerikanen de oude brug bij de sluis van Heumen noemen, moet op 17 september 1944 hoe dan ook onbeschadigd worden ingenomen. De Duitse troepen verzetten zich hardnekkig en er vallen doden en gewonden. Toch wordt brug nummer 7 in het Amerikaanse aanvalsplan, volledig intact ingenomen.

Luisterplek 36 - Groesbeek - Operatie Veritable  
Modder en nog eens modder. Dat is de herinnering van iedereen die hier aan de Wylerbaan gevochten heeft. Operatie Veritable begint in de ochtend van 8 februari 1945 met een onvoorstelbaar grote troepenmacht aan een opmars naar Duitsland. Door de dagenlange regen, de inundaties in de Ooijpolder en het verzet van de Duitsers, verloopt die opmars maar zeer langzaam.

Luisterplek 37 - Gennep - Sinterklaas op MariaOord
In de laatste maanden van 1944 is de Gennepse burgerbevolking al geëvacueerd, maar zijn er nog zo'n 800 patiënten en verzorgers in de twee sanatoria van het stadje. Er ontstaat steeds meer gebrek aan alles. Dagelijks worden er strooptochten in de omgeving gehouden om voedsel te zoeken. En dan komt ook nog eens 5 december dichterbij.

Luisterplek 38 - Rozendaal - Vliegende bommen op Rozendaal  
Volgt mei-juni 2011

Luisterplek 50 - Rhenen - Dierenpark ontruimd
Wanneer in september 1944 de geallieerde opmars ten zuiden van de Rijn tot stilstand komt, ligt Rhenen voor de tweede keer in de frontlinie. De inwoners moeten de stad verlaten, grote delen van de stad worden verwoest en in Ouwehands Dierenpark schieten de Duitsers de gevaarlijke roofdieren dood. In februari 1945 moet zelfs het hele dierenpark worden ontruimd. Dat wordt een bizarre en hachelijke onderneming.

Luisterplek 51 - Wageningen - Voedseltransporten
Er is al weken in het geheim onderhandeld tussen de Duitse bezetters en de geallieerden. Er moeten voedseltransporten worden geregeld voor de hongerende bevolking in het westen van het land. De hongerwinter heeft daar hard toegeslagen en de Duitsers kunnen niet meer voor voldoende eten zorgen. De Nude in Wageningen verandert in de eerste week van mei 1945 in een reusachtige openlucht-opslagplaats.

Luisterplek 52 - Wageningen - Capitulatie
In de eerste week van mei 1945 is er veelvuldig overleg tussen de Duitse bezetters en de geallieerde strijdkrachten. De Duitsers willen wel meewerken aan geallieerde voedseltransporten, maar capituleren willen ze niet. Toch komt het einde van de oorlog plotsklaps dichterbij als bekend wordt dat Hitler zelfmoord heeft gepleegd.

Luisterplek 53 - Ede - Bombardement op Ede
Om Operatie Market Garden te laten slagen, worden kort van te voren verwoestende bombardementen uitgevoerd. Ze moeten de Duitse tegenstanders zoveel mogelijk uitschakelen, demoraliseren en verjagen. Dat bij deze bombardementen burgerslachtoffers vallen, wordt door de geallieerden ingecalculeerd, maar is voor de lokale bevolking een bijzonder traumatische ervaring.

Luisterplek 54 - Ede - The Incredible Patrol
Amerikaans inlichtingenofficier Hugo Sims krijgt in oktober 1944 met zijn bataljon opdracht om zoveel mogelijk Duitse krijgsgevangenen te maken. Na twee mislukte acties besluit Sims zèlf de opdracht uit te voeren. Samen met vijf vrijwilligers steekt hij in het donker de Rijn over en gaat ver het vijandelijk gebied in. Soms helpen geluk en toeval een handje.

Luisterplek 55 - Ede - Slag om de Ginkelse Heide
De mensen die het meegemaakt hebben zien het nu nòg voor zich. De niet aflatende stroom vliegtuigen, in september 1944, waaruit honderden en nog eens honderden parachutisten springen om Nederland te komen bevrijden. Rondom de Ginkelse Heide ontstaan overal gevechten met Duitse troepen die zich hardnekkig verzetten.

Luisterplek 56 - Otterlo - De Slag bij Otterlo
De Slag bij Otterlo op 16 en 17 april 1945 staat bekend als 'de laatste grote' slag in Nederland. Otterlo kwam klem te zitten tussen Canadezen die naar het westen optrokken en Duitsers die hun laatste troepen achter de Grebbelinie in veiligheid wilden brengen. De communicatie in de laatste oorlogsdagen was zeer gebrekkig. Er volgde een onverwacht zware slag, terwijl Otterlo eigenlijk al bevrijd was.

Luisterplek 57 - Apeldoorn - Man met Twee Hoeden
Het Nationaal Canadees Bevrijdingsmonument draagt de naam "De man met twee hoeden". In de Canadese hoofdstad Ottawa staat een identiek beeld: een tweelingmonument. De twee beelden samen symboliseren de verbondenheid tussen Canada en Nederland. De twee hoeden staan ook voor oorlog en vrede, onderdrukking en bevrijding, dood en leven, vreugde en verdriet. Contrasten gaan vaak hand in hand, zeker in oorlogstijd.

Luisterplek 58 - Apeldoorn - Helden bij Maanlicht
De bevrijding van Apeldoorn begint op deze plek bij het Apeldoorns Kanaal. In de nacht van 16 op 17 april 1945 slopen Albert van de Scheur en Gijs Numan over het sluisje naar de Canadese bevrijders en gaven hen informatie over de situatie in Apeldoorn. Met hun heroïsche actie wisten ze Apeldoorn te behoeden  voor een hevige artilleriebeschieting door de geallieerde troepen.

Luisterplek 59 - Vierhouten - Het Verscholen Dorp
In het voorjaar van 1943 werd in de Soerelse bossen een geheim dorp voor onderduikers gesticht. 'Het Verscholen Dorp' bood toevlucht aan meer dan tachtig vluchtelingen. Op zondag 29 oktober 1944 sloeg het noodlot toe. Twee Landstormers stuitten toen per toeval op een jonge onderduiker. Een verhaal over moedige verzetshelden en onderduikers in een erbarmelijke situatie.

Luisterplek 60 - Elburg - Verzetsgroep 'Old Putten' 
Door het mislukken van Operatie Market Garden kwamen er talloze geallieerden her en der op de Veluwe terecht, àchter de vijandelijke linies. Deze militairen wilden zo spoedig mogelijk terug naar hun eigen troepen aan de àndere kant van de Rijn en werden daarbij vaak geholpen door de lokale bevolking en door leden van het verzet. Rondom Elburg was verzetsgroep 'Old Putten' actief.

Overzicht maart/april 2011

Overzicht februari/maart 2011

Overzicht december 2010/januari 2011

PERSBERICHT: 9% meer toeristische overnachtingen op de Veluwe